Jak wskazano w poprzednich artykułach skutki podatkowe wniesienie różnego typu wkładu do spółki osobowej przez osobę fizyczna są w zasadzie tożsame na gruncie PIT oraz PCC, bez względu na to jaką formę ma wnoszony wkład. Pewne różnice – w odniesieniu do poszczególnych wkładów – występują natomiast na gruncie VAT.

Aby jednak zachować pewną analogię do opisanych uprzednio wkładów do spółek kapitałowych – w tym rozdziale przyjrzymy się krótko skutkom podatkowym wniesienia wkładu pieniężnego do spółki osobowej. Większość uwag dotyczących opodatkowania wkładu niepieniężnego (opisanych w jednym z poprzednich artykułów) ma też zastosowanie do wkładu pieniężnego – natomiast nie będziemy ich wszystkich powtarzać w tym artykule. Podobnie jak przy opisie skutków podatkowych wkładów do spółek kapitałowych, także tu przyjmijmy, że wkład ma posłużyć spółce na nabycie nieruchomości.

Tak wiec jako punkt wyjścia przyjmijmy stan faktyczny w którym:

Osoba fizyczna (Inwestor) tworzy spółkę osobową (SPV) dla realizacji inwestycji na działce budowlanej. Przyjmijmy, że działka jest warta 10 mln PLN, a Inwestor nabył ją kilka lat wcześniej za 5 mln PLN. Inwestor wniesie do SPV wkład pieniężny w kwocie 10 mln PLN przeznczony na sfinansowanie nabycia nieruchomości. Ponieważ spółka osobowa wymaga współdziałania co najmniej dwóch osób – wspólnikiem naszego Inwestora będzie developer posiadający doświadczenie w realizacji i sprzedaży projektów budowlanych (Deweloper). Deweloper wniesie do SPV wkład w postaci projektów budowlanych, pozwoleń itp. oraz własnej pracy nad realizacją inwestycji. Wkład Dewelopera wyceniono na 5 mln PLN, zaś udział w zysku to 50% do 50%.

Wkład pieniężny do spółki osobowej – PCC

Wniesienie wkładu pieniężnego do SPV na kapitał podstawowy będzie opodatkowane PCC w wysokości 0,5% wartości wkładu.

W przypadku spółek osobowych podstawą opodatkowania 0,5% stawką PCC jest wartość wkładu wniesionego do spółki (art. 6 ust. 8 lit a. Ustawy o PCC), bez względu na przedmiot aportu. W naszym przykładzie wartość wkładu to 15 mln PLN (10 mln PLN to wartość nieruchomość, a 5 mln PLN to wartość pozwoleń, projektów i pracy drugiego wspólnika). Podatek wyniesie więc 75.000 PLN.

Na gruncie PCC podatnikiem z tytułu utworzenia spółki (zmiany wysokości wkładów) będzie sama spółka osobowa. Zasada transparentności podatkowej odnosi się jedynie do podatków dochodowych.

Wkład pieniężny do spółki osobowej – opodatkowanie PIT/CIT

Wkłady pieniężne wnoszone do spółek nieposiadających osobowości prawnej (w praktyce do spółek transparentnych podatkowo) nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Neutralność podatkowa takich wkładów wynika z tego, że na gruncie ustaw o podatkach dochodowych brak jest jakichkolwiek przepisów które obejmowałyby swoim zakresem opodatkowanie wkładów pieniężnych do spółek transparentnych podatkowo.

Nabycie nieruchomości – PCC/VAT

W przypadku wniesienia nieruchomości do SPV w ramach wkładu niepieniężnego mamy do czynienia z jedną czynnością cywilno-prawną (wniesienie aportu). Czynność ta ma niejako podwójny efekt – po pierwsze tworzy kapitały spółki, a po drugie przenosi na SPV własność nieruchomości. W przypadku, gdy do spółki zostanie wniesiony wkład pieniężny, a następnie za tę kwotę zostanie zakupiona nieruchomości – dojdzie do dwóch odrębnych czynności cywilnoprawnych. Przy czym każda z tych czynności stanowi odrębny tytuł do opodatkowania PCC.

Skutki podatkowe na gruncie PCC i VAT nabycia nieruchomości od wspólnika ze środków uzyskanych z wkładu pieniężnego opisaliśmy w artykule dotyczącym wkładów pieniężnych do spółki kapitałowej, w tym miejscu jedynie krótko przypomnimy, że sprzedaż nieruchomości może być:

• opodatkowana PCC, gdyż do transakcji nie znajdzie zastosowania ustaw o VAT – np. w przypadku sprzedaży prywatnej działki,
• opodatkowana VAT – np. jeśli działka jest niezabudowaną działką budowlaną – wówczas nie powstanie obowiązek zapłaty PCC,
• zwolniona z VAT – np. jeśli działka jest działką zabudowaną i znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, wówczas powstanie zobowiązanie podatkowe w PCC,
• zwolniona z VAT jednakże strony mogą zrezygnować ze zwolnienia wybierając dobrowolne opodatkowanie VAT – o ile zostaną spełnione przesłanki wskazane w ustawie (art. 43 ust. 10 ustawy o VAT) – także w tym przypadku nie powstanie obowiązek do zapłaty PCC.

Kwestię opodatkowania sprzedaży działek sprowadza się do prostej alternatywy – albo sprzedaż jest opodatkowana VAT albo PCC. W przypadku opodatkowania VAT co prawda powstanie obowiązek zapłaty VAT, jednakże podatek zapłacony przez wspólnika może zostać „odzyskany” przez SPV jako VAT naliczony.

Oczywiście nie w każdym przypadku strony mogą samodzielnie wybrać czy chcą zapłacić PCC czy VAT. Każdy przypadek powinniśmy rozważyć indywidualnie w celu oceny „jakie opcje leżą na stole” – kwestia opodatkowania sprzedaży działek stanowi jednak temat na odrębne, obszerne opracowanie.

Podsumowanie

Bez względu na formę wniesienia wkładu – spółka transparentna podatkowo daje wspólnikom możliwość taniego wyposażenia spółki w kapitał i rozpoczęcia działalności gospodarczej przy jednokrotnym opodatkowanie dochodów spółki (co w odpowiednich okolicznościach przynosi znaczne oszczędności podatkowe).

Dodatkowym atutem takiej spółki jest oczywiście jednokrotne opodatkowanie dochodów spółki, pozwalające na zmniejszenie efektywnej stawki podatkowej z około 34,4% do 19%.

Z drugiej strony prowadzenie działalności w ramach spółki transparentnej podatkowo wiąże się z ponoszeniem nieograniczonej odpowiedzialności subsydiarnej za zobowiązania spółki.

Dodatkowo, przy opodatkowaniu stawką liniową 19% – do obciążeń podatkowych należy doliczyć składkę zdrowotną (4,9%), a w przypadku znacznego dochodu powyżej 1 mln PLN także daninę solidarnościową 4%.

Natomiast wspólnicy spółki jawnej – po spełnieniu ustawowych warunków – mogą także wybrać formę opodatkowania tzw. ryczałtem ewidencjonowanym, co pozwoli uniknąć daniny solidarnościowej oraz może pozwolić na zmniejszenie obciążeń podatkowych i „składkowych”. W przyjętym przez nas stanie faktycznym ryczałt zapewne nie byłby optymalna formą prowadzenia działalności deweloperskiej, z uwagi na wysokie koszty podatkowe – natomiast przy innej działalności może to być optymalny sposób prowadzenia działalności gospodarczej

Należy podkreślić, że ww. analiza odnosi się do skutków podatkowych dla wspólnika będącego osobą fizyczną, który wniósł wkład pieniężny. Konsekwencje podatkowe innych wkładów opiszemy w odrębnych artykułach.

W ramach naszych usług Kancelaria BDR wspiera przedsiębiorców w analizie planowanych działań biznesowych. Dzięki temu umożliwiamy im podjęcie świadomej decyzji, które rozwiązanie najlepiej odpowiada ich potrzebom w zakresie bezpieczeństwa prawnego i minimalizacji obciążeń podatkowych. Zachęcamy do kontaktu.